सांगली/ (प्रतिनिधी) भारतीय संघर्ष
सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्याच्या पूर्व भागातील उटगी येथे आज शेतकरी आणि ग्रामस्थांनी पाण्यासाठी तीव्र रास्ता रोको आंदोलन केले. महाराष्ट्रातील सरकार आमचा पाण्याचा प्रश्न सोडवू शकत नसेल तर आम्ही कर्नाटकात जाऊ, असा इशारा आंदोलक ग्रामस्थांनी दिला आहे.
प्रसार माध्यमांतील वृत्तानुसार, उटगी येथील दोडणाल तलाव पूर्णपणे कोरडा पडला आहे. या तलावावर अनेक गावे आणि वाड्या-वस्त्यांचा पाणीपुरवठा अवलंबून असल्याने नागरिकांचे आणि जनावरांचे पाण्याविना हाल होत आहेत. आंदोलकांचे म्हणणे आहे की 7 सप्टेंबर रोजी झालेल्या आंदोलनानंतर प्रशासनाने 15 सप्टेंबरपर्यंत दोडणाल तलावात पाणी सोडण्याचे लेखी आश्वासन दिले होते. मात्र, मुदत संपूनही पाणी न आल्याने 28 सप्टेंबर रोजी शेतकरी आणि ग्रामस्थांचा संयम सुटला आणि त्यांनी पुन्हा रस्ता अडवला.
संतप्त ग्रामस्थांनी केवळ कर्नाटकात जाण्याचाच इशारा दिला नाही, तर पाणी नाही तर पूर्ण गावच विक्रीला काढू, असा आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. महाराष्ट्रात राहून सतत पाण्यासाठी संघर्ष करावा लागत असल्याने सीमाभागातील नागरिक तीव्र नाराजी व्यक्त करत आहेत. या आंदोलनात स्थानिक मेंढपाळांनी आपल्या मेंढ्यांसह रस्त्यावर उतरून सहभाग घेतला, ज्यामुळे काही काळ वाहतूक पूर्णपणे ठप्प झाली होती. या रास्ता रोकोनंतर पाटबंधारे विभागाचे अधिकारी आणि स्थानिक प्रशासन आंदोलकांशी चर्चा करून तात्काळ पाणी सोडण्याबाबत प्रयत्न करत आहे.
जत तालुक्याच्या पूर्व भागातील दुष्काळ कायमचा पुसण्यासाठी विस्तारित म्हैसाळ योजना ही या भागाची लाईफलाईन मानली जाते. या योजनेचा फायदा जत तालुक्यातील पूर्णतः वंचित राहिलेली 48 गावे आणि मूळ योजनेतून अंशतः वंचित असलेली 17 गावे, अशा एकूण 65 गावांना होणार आहे. या विस्तारित योजनेसाठी ६ टीएमसी अतिरिक्त पाणी मंजूर करण्यात आले आहे, ज्यामुळे 26,500 हेक्टर क्षेत्र सिंचनाखाली येईल.
मात्र या योजनेचे मुख्य बोगद्याचे काम पूर्ण झाले असून, मुख्य कालवे आणि बंदिस्त पाईपलाईनचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. जेणेकरून पाण्याचा अपव्यय टाळता येईल. ही योजना चालवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वीज लागते. त्यावर होणारा खर्च वाचवण्यासाठी ही योजना सौर ऊर्जेवर चालवण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पही प्रस्तावित आहे.थोडक्यात सांगायचे तर, मूळ म्हैसाळ योजनेचे पाणी जत तालुक्यापर्यंत पोहोचत असले, तरी उटगीसारख्या पूर्व भागातील शेवटच्या गावांपर्यंत आणि तलावांपर्यंत हे पाणी जलद गतीने पोहोचवण्यासाठी विस्तारित योजनेचे काम तातडीने पूर्ण होणे गरजेचे आहे.